Biz Gazete Okur muyuz?

Nerden çıktı bu merak durduk yerde bilmiyorum ama, adı üstünde merak işte. Bugün aklıma  geldi ve kalktım merakımı gidereyim dedim, başladım araştırmaya.

Öncelikle Türkiyedeki Gazete tirajlarının anlaşılabilmesi için bizim çok ilerimizde, önümüzde olan avrupalı rakiplerimize göz atmak gerekti.

Şimdi sıkı durun; Modern anlamda Avrupada ilk basılan gazete olan Relation oder Zeitung , 1609 yılında Strasbourg okuyucu ile buluşmuş.  Şimdi hemen Osmanlıya dönelim bakalım bizde ilk gazete ne zaman basılmış. Avrupanın yakaladığı gelişim çizgisine ulaşmak için çaba gösteren padişah  II.Mahmut olmuştur.  Istanbulda 11 Kasım 1831 tarihinde yayınlanmaya başlayan ilk gazete Takvim-i Vekâyî okuyucuya ulaştırılmıştır. Avrupa ile aramızda kaç yıl fark var diye tahmin etmeye çalışırken bir de ne göreyim. Yıl farkı yokmuş  tam 222 yıl geriden geliyoruz.

Johannes GUTENBERG  ilk baskı makinesini 1.448 icat etmiş ve ilk olarak astronomi takvimini basmış birkaç yıl sonra da 1455 yılında ”İNCİLİ” basmıştır.

Osmanlıda İbrahim Müteferrika, 1727 yılında ilk Türk matbaasını İstanbul’da kurmuştur. İbrahim Müteferrika’nın kurduğu matbaada ilk olarak  ” Vankulu Lügatı”  basmıştır.  Bu kitabın ardından toplamda 17 eser ve 22 cild basım yapmıştır.

Avrupa ile Osmanlının arasındaki zaman farkı 239 yıl, yani 2 asırdan fazla bir süre.

Şimdi çıkıp birileri Osmanlı topraklarında yahudiler ve hristiyanlar 1.488 yılından itibaren Matbaa’yı  getirmiş  ve kitaplar basmıştır geri kalmış değiliz diyebilirler. Ben Osmanlı müslüman halkına hiç mi hiç faydası dokunmayan bu savunmanın kabul görmeyeceğine inanıyorum.

Şimdi biraz anlatmak istediklerimizi daha net açıklamaya çalışalım. Cumhuriyetin ilanı ve 1928 harf devrimine kadar  mevcut duruma bakalım.  Toplam Osmanlı’da basılan gazetelerin toplam tirajı 30.000 adet, yani 1000 kişiye 3 gazete düşmektedir.  Ülkede okur yazar oranı %5

Geçmiş dönemlerden dersler ödevler çıkartabildik mi diye düşünüyorum, cevap, maalesef üzgünüm ama cevap hayır. Bugün ülkemizde toplam gazete tirajı 5.milyon dur. Peki bizde durum böyleyken dünya ne durumdadır :

İste Dünyadan bazı gazetelerin tirajları

GAZETENİN ADI                                             YAYINLANDIĞI ÜLKE             TİRAJI

YOMUIRI SIMBUN                                           YAPONYA                            14.532.692

SICHVAN RIBAO                                              ÇIN                                         8.000.000

BILD                                                                  ALMANYA                             5.674.000

DAILY MAIL                                                     INGİLTERE                            2.339.000

ELEFTHEROTYPIA                                         YUNANISTAN                        1.858.316

HURRİYET                                                        TÜRKİYE                                   550.000

 

Görüldüğü üzere gazete okuma  alışkanlığı  kültürel gelişmişliğin bie göstergesidir diyebilirimiyiz, rahatlıkla diyebiliriz.

Okumadan gelişimin sağlanamayacağını, atıp tutmakla bir yere varılamayacağının en büyük kanıtı olarak bu verileri ”doğru” okumamız gerektiğini düşünüyorum, Bir yerden başlamamız gerekiyor, öyle görünüyor, yoksa bu 222 yıl nasıl kapanacak öyle değil mi ?

Anlamı derin manalı bir sözle bitirelim.

Yarın ölecekmiş gibi yaşa, sonsuza kadar yaşayacakmış gibi öğren. 
Mahatma Gandhi

Saygılarımla
CECO
Kaynaklar:
  • AÖF Toplum Ve İletişim Ders Kitabı
Reklamlar

About Cevat Cirak

''Herkes kendi ateşinde yanar''
Bu yazı gazete, tiraj, kültür, matbaa,, Genel içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.